پوسیدگی دندان چگونه ایجاد می‌شود؟
روی سطح دندان‌ها لایه‌ای چسبنده از باکتری‌ها به نام پلاک تشکیل می‌شود. وقتی غذا یا نوشیدنی قنددار مصرف می‌کنیم، این باکتری‌ها قند را به اسید تبدیل می‌کنند. اسید به‌تدریج مواد معدنی مینای دندان را حل می‌کند؛ به این فرایند «دمینرالیزاسیون» می‌گویند.
بزاق و فلوراید می‌توانند بخشی از این مواد معدنی را به مینا برگردانند. اگر حمله‌های اسیدی بیشتر از توان ترمیم باشد، ضعف مینا بیشتر می‌شود و در نهایت حفره ایجاد می‌شود.
عوامل افزایش خطر پوسیدگی
- مصرف مکرر خوراکی‌ها و نوشیدنی‌های شیرین یا اسیدی، به‌خصوص بین وعده‌ها
- مسواک نزدن منظم و باقی ماندن پلاک روی دندان‌ها
- استفاده نکردن از خمیردندان فلورایددار
- خشکی دهان (مثلاً به دلیل برخی داروها)
- شیارهای عمیق دندان‌های آسیاب و ترمیم‌های قدیمی که پلاک در آن‌ها جمع می‌شود
علائم پوسیدگی دندان
پوسیدگی در مراحل اولیه معمولاً دردی ندارد و به همین دلیل معاینه منظم اهمیت دارد. با پیشرفت پوسیدگی ممکن است این علائم ظاهر شوند:
- لکه سفید کدر یا قهوه‌ای روی سطح دندان
- حساسیت به سرما، گرما یا خوراکی‌های شیرین
- گیر کردن غذا بین دندان‌ها یا در یک نقطه خاص
- حفره یا سوراخ قابل مشاهده
- درد هنگام جویدن یا دردی که خودبه‌خود شروع می‌شود
راه‌های پیشگیری از پوسیدگی
- روزی دو بار با خمیردندان فلورایددار مسواک بزنید.
- بین دندان‌ها را روزانه با نخ دندان یا مسواک بین‌دندانی تمیز کنید.
- دفعات مصرف قند را کم کنید؛ تعداد دفعات مصرف از مقدار آن مهم‌تر است.
- به‌جای نوشیدنی‌های شیرین، آب بنوشید.
- برای معاینه دوره‌ای به دندانپزشک مراجعه کنید تا پوسیدگی‌های اولیه زود شناسایی شوند.
چه زمانی به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
اگر لکه یا حفره‌ای روی دندان می‌بینید، حساسیت یا درد دارید، یا مدتی است معاینه نشده‌اید، وقت مراجعه است. درد شدید، تورم صورت یا لثه و تب نیاز به مراجعه فوری دارند.
ابزارهایی مثل انوداین می‌توانند با تحلیل عکس دندان، نواحی مشکوک را زودتر نشان دهند و به شما کمک کنند با اطلاعات بیشتری نزد دندانپزشک بروید؛ اما تشخیص نهایی فقط با معاینه دندانپزشک ممکن است.