مرحله ۱: لکه سفید (از دست رفتن مواد معدنی مینا)
اولین نشانه پوسیدگی معمولاً یک لکه سفید و کدر روی مینا است. در این مرحله سطح دندان هنوز سالم به نظر می‌رسد و حفره‌ای وجود ندارد. با فلوراید، بهداشت خوب و کاهش قند، این مرحله می‌تواند متوقف شود و حتی بهبود یابد.
در سیستم ICDAS این تغییرات اولیه مینا با کدهای ۱ و ۲ ثبت می‌شوند.
مرحله ۲: شکست مینا
اگر حمله‌های اسیدی ادامه پیدا کند، مینا تخریب می‌شود و ریزحفره‌هایی ایجاد می‌شوند. گاهی از زیر مینا سایه‌ای تیره دیده می‌شود که نشان می‌دهد پوسیدگی به عاج نزدیک شده است. این وضعیت در ICDAS معمولاً با کدهای ۳ و ۴ توصیف می‌شود.
مرحله ۳: درگیری عاج و ایجاد حفره
عاج نرم‌تر از مینا است و پوسیدگی در آن سریع‌تر پیش می‌رود. در این مرحله حفره آشکار می‌شود و ممکن است حساسیت به سرما و شیرینی ایجاد شود. معمولاً درمان ترمیمی (پر کردن) لازم است. کدهای ۵ و ۶ ICDAS به حفره‌های آشکار و گسترده اشاره دارند.
مرحله ۴: درگیری عصب
اگر پوسیدگی به پالپ (عصب دندان) برسد، ممکن است درد شدید، التهاب یا عفونت ایجاد شود. در این مرحله درمان‌هایی مثل درمان ریشه یا در موارد شدید، کشیدن دندان مطرح می‌شود. تورم صورت یا تب نیاز به مراجعه فوری دارد.
چرا تشخیص زودهنگام مهم است؟
- مراحل اولیه اغلب بدون درد هستند و بدون معاینه دیده نمی‌شوند.
- درمان مراحل اولیه ساده‌تر، کم‌هزینه‌تر و محافظه‌کارانه‌تر است.
- پیگیری منظم نشان می‌دهد ضایعه فعال است یا متوقف شده.